Мұрын бітелуі мен гаймориттің психосоматикасы
Мұрның бітеліп, көз асты мен маңдайың сыздайды, иіс сезбей қалдың. Синусит көбіне осылай көрінеді, ал гайморит оның ең белгілі түрі.

Психосоматика не дейді
Психосоматикада мұрынды тура және ауыспалы мағынадағы иіспен байланыстырады. Мұрынның бітелуі мен синуситті «жаным сүймейді», «мені әбден мезі қылды» деген сезім арқылы сипаттайды. Қасында жаның қиналатын, бірақ кетіп қала алмайтын адам, жағдай, ахуал.
Бұл сені мазалайтын әріптес, әр кездескен сайын ата-анаңмен болатын ұрыс-керіс, бастық істі күйреуге апара жатқан, ал сен соған қарап отыруға мәжбүр жұмыс болуы мүмкін.
Тағы бір тақырып: сезімталдық, иіс сезу. Сені не күтіп тұрғанын «иіскеп біле» алмайсың да, алаңдаулы сезіктермен өмір сүресің: көшу, жаңа бастық, өзгерістен кейінгі белгісіздік. Психосоматика сені не мезі қылғанын атап, онымен не істей алатыныңды табуға көмектеседі.
Бұл не
Синусит деп мұрынның қосалқы қойнауларының, яғни бет сүйегі мен маңдайдың артындағы, мұрынмен жалғасатын шағын қуыстардың қабынуын атайды. Көз астындағы жоғарғы жақ қойнауларының қабынуын гайморит, маңдай қойнауларының қабынуын фронтит дейді. Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігінің клиникалық хаттамасы (2017) оларды осылай бөледі.
Ұлыбританияның денсаулық сақтау қызметі NHS синусит көбіне суық тию немесе тұмаудан кейін басталып, әдетте 4 аптада өздігінен басылатынын жазады. Оны көбіне бактерия емес, вирус тудырады, сондықтан антибиотик сирек керек болады.
Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігінің хаттамасы басты шағымдарды атайды: мұрын нашар тыныс алады немесе бітеледі, іріңді бөліністер шығады, қабынған қойнау тұсы ауырады: көз асты, қас үсті, мұрын қыры. Кейде синусит жоғарғы жақтағы ауру тістен басталады, онда стоматолог та керек.
Мұрның жылдар бойы ағып тұрса немесе көктемде не мысықтың қасында бітелсе, бұл аллергиялық ринит болуы мүмкін. Оған Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігінің жеке хаттамасы бар (2023).
Қалай байқалады
- Мұрын бітелген, аузыңмен дем аласың
- Көз астында, маңдайда немесе мұрын қырында ауырсыну мен қысым
- Мұрыннан сары немесе жасыл бөліністер
- Иіс сезу жоғалды немесе әлсіреді
- Бас ауырады, жоғарғы тістер сыздайды
- Ауыздан жағымсыз иіс, жөтел, түнде қорылдау
Терапевттен немесе жалпы тәжірибелік дәрігерден баста. Синусит басылмаса немесе қайталана берсе, оториноларинголог (ЛОР) керек. NHS үйде 3 апта емдегеннен кейін жақсармаса, дәрігерге баруға кеңес береді.
Жиі қойылатын сұрақтар
Гайморит жүйкеден болуы мүмкін бе?
Синусит көбіне суық тию немесе тұмаудан кейін басталады, оны әдетте вирус тудырады. NHS ол көбіне 4 аптада өздігінен басылатынын жазады. Психосоматика өз көзқарасын қосады: мұрның қайта-қайта бітеле бастағанда өміріңде не болып жатты.
Психосоматикада мұрынның бітелуі нені білдіреді?
Мұрынды ауыспалы мағынадағы иіспен байланыстырады: «жаным сүймейді», «мені әбден мезі қылды». Тағы бір тақырып: алда не күтіп тұрғанын «иіскеп біле» алмағандағы алаңдау.
ЛОР ем тағайындаса, психосоматика керек пе?
Емді дәрігер тағайындайды, оны өткен маңызды, әсіресе синусит қайталана берсе. Психосоматика қатар жүреді: сені не мезі қылғанын көруге көмектеседі. Бірі біріне кедергі емес.
Дереккөздер
- Клинический протокол «Острый и хронический синусит (у взрослых и у детей)». Министерство здравоохранения Республики Казахстан, 2017
- Клинический протокол «Аллергический ринит». Министерство здравоохранения Республики Казахстан, 2023
- Sinusitis (sinus infection). Национальная служба здравоохранения Великобритании (NHS), 2024
Сені нақты не ұстап тұрғанын көр.
Баспалдақ 10 минутта өткен оқиғаларды, бөтен сөздер мен қорқыныштарды бір сызбада көрсетеді.
Тегін диагностикадан өтуТегін · 10 минут · телефоннанТақырып бойынша тағы
Психосоматика талдаулар мен емді алмастырмайды. Диагнозды дәрігер қояды.