Аллергияның психосоматикасы

Психосоматика не дейді

Психосоматикада аллергияны дененің есімен байланыстырады. Бір кезде ауыр бір нәрсе болды, көбіне айырылысу: сүйген адамың кетті, құрбыңмен араздастың, көшіп кеттің. Ал сол сәтте қасыңда тағы бір нәрсе болды: жусан гүлдеді, шөптің иісі шықты, үйде мысық тұрды.

Ол жағдай әлдеқашан артта қалды, сен оны тіпті ұмытып та кеткен шығарсың. Ал дене байланысты есте сақтады: бұл иіс немесе жылдың бұл мезгілі ауыруды білдіреді. Сол белгіні қайта кездестірген сайын дене айырылысу қайталанып жатқандай жауап береді.

Сондықтан психосоматикада сенің неге аллергияң бар екені ғана маңызды емес. Алғашқы ұстама алдындағы дәл сол маусымда не болғаны маңызды. Психосоматика сол ескі оқиғаны тауып, оны өткеруге көмектеседі, сонда дене оны әр жолы қайта бастан кешпейді.

Бұл не

Аллергияда ағза зиянсыз затты қауіп деп қабылдап, оған қарсы антидене бөледі. Келесі жолы сол затпен кездескенде теріде және кілегейлі қабықтарда гистамин мен басқа заттар бөлінеді. Қышу, ісіну, тұмау, бөртпе осыдан.

Ең жиі түрі — аллергиялық ринит. Ресей Денсаулық сақтау министрлігінің клиникалық ұсынымдары бойынша (2024), ол Ресейде адамдардың 10–24%-ында, ал әлемнің түрлі елдерінде 4–32%-ында бар. Оны өсімдік тозаңы, үй шаңының кенелері, жануарлардың жүні, зең қоздырады. Мұрын бітеледі, ағады, түшкіре бересің, мұрын мен көз қышиды. Мұндай ринитпен жүрген адамдардың 15–38%-ында демікпе де бар.

Тағы бір жиі түрі: есекжем, қалақай шаққандай қышитын бөртпелер. Ресей Денсаулық сақтау министрлігінің клиникалық ұсынымдары бойынша (2023), жедел есекжем адамдардың шамамен 20%-ында болады. Бөртпе 6 аптадан астам күн сайын дерлік шықса, бұл созылмалы есекжем. Онымен адамдардың 0,5–5%-ы ауырады, әйелдер ерлерден жиі.

Себебін аллерголог іздейді. Ол белгілер қай уақытта және неден кейін басталатынын анықтап, тері сынамаларын немесе аллергендерге антиденеге қан талдауын жасайды. ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің клиникалық хаттамасы бойынша (2024), тері сынамаларын тек өршу кезеңінен тыс және дәрігердің бақылауымен жасайды.

Қалай байқалады

• Мұрынның бітелуі, тұмау, жиі түшкіру
• Мұрынның қышуы, көздің жасаурап, қышуы
• Теріде қалақай шаққандай қышитын бөртпелер
• Ерін, қабақ немесе беттің ісінуі
• Ұстамалар жылдың бір мезгілінде немесе бір нәрсенің қасында: мысық, шаң, тамақ
• Жөтел және кеудеде ысқырық

Аллерголог-иммунолог тексеріп, ем таңдайды. Терапевттен немесе жалпы тәжірибелік дәрігерден бастауға болады.