Көздің психосоматикасы

Психосоматика не дейді

Психосоматикада көзді сен көретін нәрсемен және көргің келетін адаммен байланыстырады. Конъюнктивитті «көзден таса, көңілден де таса» айырылысуы арқылы сипаттайды: жақын адам көзден таса болды. Ол көшіп кетті, кездеспей қалдыңдар, немесе ол қасыңда, бірақ жұмысына не әуесқойлығына беріліп кетті, сен оны енді көрмейсің.

Қабақтағы арпаны көру жағымсыз болған нәрсемен байланыстырады. Үйдегі ұрыс-керіс, оны көруге мәжбүр боласың, жаныңа батқан көрініс, сыртқы келбетің туралы ренжітетін сөздер.

Көзің көргенің үшін сені жазаламайды. Психосоматика көз алдыңда кім жетіспейтінін және неге қарау ауыр екенін байқап, онымен не істейтініңді шешуге көмектеседі.

Бұл не

Көз көбіне қорқынышты нәрседен емес, күнделікті жағдайдан мазалайды: құрғау мен ашу, қызару, қабақтағы арпа, алыстан немесе жақыннан нашар көру. Бұл шағымдардың себебі де, көмегі де әртүрлі.

Көз жасы аз бөлінсе немесе тым тез кеуіп кетсе, көз құрғайды. АҚШ-тың Ұлттық көз институты (NEI) бұл әйелдерде, 50 жастан асқандарда және контакт линза тағатындарда жиі болатынын жазады. Ұлыбританияның денсаулық сақтау қызметі NHS экран алдында үзіліссіз ұзақ отыруды, кондиционер мен жылытуды, темекі шегуді, кейбір дәрілерді қосады.

Конъюнктивит, яғни қабақ пен көздің шырышты қабатының қабынуы, Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігінің клиникалық хаттамасы бойынша (2024) бактериядан, вирустан, аллергиядан, механикалық тітіркенуден немесе дәріден болады. NHS ол әдетте бір-екі аптада өздігінен басылатынын жазады.

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының деректері бойынша (2026), кемінде 2,2 миллиард адам алысты немесе жақынды нашар көреді. Әлемдегі басты себептер: рефракция ақаулары, яғни миопия, гиперметропия, астигматизм, сондай-ақ катаракта. Рефракция ақауларын офтальмолог тексеріп, көзілдірік немесе линза таңдайды, Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігінің хаттамасы (2023) осылай сипаттайды.

Қалай байқалады

• Көздің құрғауы, ашуы, ішінде құм бар сияқты сезім
• Көз қызарып, жасаурайды, әсіресе кешке қарай немесе экраннан кейін
• Таңертең кірпіктер жабысып қалады, ірің не шырыш бөлінеді
• Қабақтың шетінде ауыратын бүдір
• Алыстан немесе жақыннан нашар көре бастадың
• Көз тез шаршайды, оқығаннан кейін басың ауырады

Көзді офтальмолог тексереді: көруді, көз жасының қабатын және көз түбін қарайды. Конъюнктивитпен терапевттен немесе жалпы тәжірибелік дәрігерден бастауға болады.