Дерматит пен экземаның психосоматикасы
Терің құрғап, қышиды, қолыңда жарықтар, шынтақтың бүгілер жерінде қызыл дақтар. Дерматит бірде басылып, бірде қайта оралады, көбіне дәл ең күйгелек кезеңде.
Жаңартылды
Психосоматика не дейді
Психосоматикада теріні жанасумен және адамдармен байланыспен байланыстырады. Дерматитті екі қарама-қарсы тілек арқылы сипаттайды: саған біреудің құшағы жетіспейді, немесе, керісінше, біреу саған қалағаныңнан да жақын келеді.
Тіпті орны да көп айтады. Қолдың ішкі жағымен, кеуде, іш арқылы біз құшақтап, бауырымызға басамыз, сол жердегі бөртпені айырылысумен байланыстырады: тәндік байланыс үзілді, жақсы көретін адамың кетті, қиын кезде жалғыз қалдың. Қолдың сырты, шынтақ, тізе арқылы біз қорғанамыз, сол жердегі бөртпені біреудің сенің кеңістігіңе басып кіруімен байланыстырады.
Осы қисынмен бет пен бас терісі ананың не әкенің еркелетуі жетіспегенге немесе «бетің жерге қараған» жағдайға жауап береді. Психосоматика саған қандай жанасу жетіспейтінін және кімнен алыстағың келетінін түсінуге көмектеседі.
Бұл не
Экзема деп теріні құрғақ әрі тітіркенген етіп, қышу мен қызару тудыратын аурулар тобын атайды. Ұлыбританияның денсаулық сақтау қызметі NHS осылай түсіндіреді. Ең жиі кездесетіндері: атопиялық дерматит және контактілі дерматит.
Атопиялық дерматит Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігінің клиникалық хаттамасы бойынша (2019) әдетте ерте балалық шақта басталады, бірақ ересектерде де болады. Ересектерде бөртпе көбіне қол мен аяқтың бүгілер жерінде, білезік пен мойында болады, тері құрғақ әрі қатты қышиды. Ол жұқпайды. NHS асқынуды сабын мен жуғыш заттар, ыстық, тері инфекциялары, стресс, гормондық өзгерістер, мысалы жүктілік кезінде, қоздыратынын жазады.
Контактілі дерматит тері тітіркендіргішке немесе аллергенге тиген жерде пайда болады. NHS ең жиі себептерін атайды: сабын, жуғыш заттар, еріткіштер, сумен үнемі жанасу. Аллергияны көбіне косметика мен металдар, мысалы никель, тудырады.
Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігінің контактілі аллергиялық дерматит туралы хаттамасы (2022) қауіп факторлары қатарында әйел жынысын және темекі шегуді, сондай-ақ ылғалды жұмысты атайды: қолдың күніне 2 сағаттан артық суда болуы, қолды күніне 10 реттен көп жуу. Бөртпе аллергенмен жанасқаннан кейін 12–48 сағатта шығады.
Қалай байқалады
- Қатты қышитын құрғақ тері, әсіресе түнде
- Қызыл немесе қараңғыланған кедір-бұдыр дақтар
- Қол мен саусақтардағы жарықтар
- Шынтақтың бүгілер жерінде, тізе астында, мойында дақтар
- Ұсақ көпіршіктер, ылғалдану, қабыршақтар
- Тері косметикаға, әшекейге немесе жуғыш затқа тиген жерде бөртпе
Диагнозды дерматолог (дерматовенеролог) қарап қояды. Терің неге жауап беретінін табу үшін ол аллергиялық сынамалар, мысалы патч-тесттер тағайындауы мүмкін.
Жиі қойылатын сұрақтар
Дерматит жүйкеден болуы мүмкін бе?
NHS стрессті атопиялық дерматитті асқындыратын нәрселер қатарында атайды. Онымен бірге сабын, ыстық, тері инфекциялары, гормондық өзгерістер әсер етеді. Дерматит жұқпайды. Психосоматика асқынудың алдында өміріңде не болғанына қарайды.
Психосоматикада дерматит нені білдіреді?
Теріні жанасумен байланыстырады. Дерматитті құшақ пен жақындықтың жетіспеуі немесе, керісінше, тым жақын келетін адам арқылы сипаттайды. Бөртпенің қайда екені маңызды: құшақтайтын жерде ме, әлде қорғанатын жерде ме.
Дерматолог берген кремдерді жағып жүрсем, психосоматика керек пе?
Кремдер мен күтімді дерматолог тағайындайды, оларды алаңсыз қолдана бер. Психосоматика қатар жүреді: саған қандай жақындық жетіспейтінін немесе кімнен алыстағың келетінін түсінуге көмектеседі. Бірі біріне кедергі емес.
Дереккөздер
- Клинический протокол «Атопический дерматит». Министерство здравоохранения Республики Казахстан, 2019
- Клинический протокол «Контактный аллергический дерматит». Министерство здравоохранения Республики Казахстан, 2022
- Atopic eczema. Национальная служба здравоохранения Великобритании (NHS), 2024
- Contact dermatitis. Национальная служба здравоохранения Великобритании (NHS), 2023
Сені нақты не ұстап тұрғанын көр.
Баспалдақ 10 минутта өткен оқиғаларды, бөтен сөздер мен қорқыныштарды бір сызбада көрсетеді.
Тегін диагностикадан өтуТегін · 10 минут · телефоннанТақырып бойынша тағы
Психосоматика талдаулар мен емді алмастырмайды. Диагнозды дәрігер қояды.