Шаш түсуінің психосоматикасы

Психосоматика не дейді

Психосоматикада бас терісі мен шашты жанасумен және жақындықпен байланыстырады. Балалықта басыңнан қалай сипағанын, шашыңды өргенін, бауырына басқанын есіңе түсір. Сол жақындықты тартып алғанда шаш үн қатады.

Бұл әженің не ананың қайтыс болуы, ажырасу, кенет теріс айналған құрбылар болуы мүмкін. Кейде бұл ер жетіп, алысқа кеткен бала. Кейде айырылысулар бірінен соң бірі келеді, біріншісін өткеріп үлгермей жатып екіншісі жетеді.

Босанғаннан кейін шаштың түсуі ең алдымен гормондарға байланысты, және ол өтеді. Ал шаш ауыр қоштасудан кейін түссе, психосоматика кіммен әлі қоштаспағаныңды және кімнің қолын сағынатыныңды көруге көмектеседі.

Бұл не

Әр тал шаш бірнеше жыл өседі, содан соң тынығып, түседі, ал оның орнына жаңасы өсе бастайды. Американдық дерматология академиясының деректері бойынша, күніне 50–100 тал шаш жоғалту қалыпты.

Әйелдер көбіне шаштың уақытша көп түсуімен бетпе-бет келеді. Дәрігерлер оны телогендік деп атайды. Ол денеге қатты соққы болғаннан бірнеше ай өткен соң басталады: босану, жоғары қызу, ауру, кенет арықтау, ота, контрацептив таблеткаларын тоқтату, қатты стресс. Әдетте 6–9 айда шаштың қалыңдығы қалпына келеді. Босанғаннан кейін шаш шамамен 2 айдан соң түсе бастайды, ең көп түсуі 4 айдың шамасында болады, ал баланың алғашқы туған күніне қарай әйелдердің көбінде бәрі қалпына келеді. Мұны Американдық дерматология академиясы осылай сипаттайды.

Ұлыбританияның денсаулық сақтау қызметі NHS шаш түсуінің себептері қатарында темір тапшылығы мен ауруларды да атайды. Жас ұлғайған сайын көп әйелдің шашы бірте-бірте сиреп кетеді. Бұл әйелдердегі таздану түрі, және оны емдейді.

Мүлдем шашсыз дөңгелек жерлер пайда болса, бұл ошақты (ұялы) алопеция болуы мүмкін. Ресей Денсаулық сақтау министрлігінің клиникалық ұсынымдары бойынша (2024), өмір бойы оған шалдығу қаупі шамамен 1,7%, ерлер мен әйелдер бірдей жиі ауырады, ал адамдардың жартысына дейіні емсіз-ақ бір жылда жазылады. ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің клиникалық хаттамасы бойынша (2017), ошақ біреу ғана болып, бір жылдан аз бұрын пайда болса, адамдардың 80%-ында шаш өздігінен өседі, сондықтан дәрігерлер көбіне жай бақылауды ұсынады.

Қалай байқалады

• Тарақта, жастықта, ваннада шаш әдеттегіден әлдеқайда көп
• Шаш бүкіл басында сиреп кетті
• Шаш айырығы кеңейіп, бас терісі көрінеді
• Мүлдем шашсыз дөңгелек жерлер
• Шаш босанудан, аурудан немесе ауыр кезеңнен бірнеше ай өткен соң түсе бастады

Себебін дерматолог (дерматовенеролог) іздейді. Ол бас терісін қарап, қажет болса қан талдауын тағайындайды, мысалы, темірге және қалқанша без гормондарына.