Артық салмақтың психосоматикасы
Сен диета ұстап, калория санап көрдің, бірақ салмақ қайта оралады. Артық салмақ ерік-жігердің әлсіздігі туралы емес: оның денеде де, өмірде де себептері бар.
Жаңартылды
Психосоматика не дейді
Психосоматикада артық салмақты көбіне айырылысумен және тастап кетілу сезімімен байланыстырады. Дене қасыңда ешкім болмайтын кезеңнен аман шығуға дайындалғандай қор жинайды. Кейде салмақ жақын адам кеткенде немесе ересек қызың үйден көшкенде өсе бастайды.
Тағы бір тақырып: қорғаныс. Ер адаммен болған жағымсыз немесе қорқынышты жағдайдан кейін дене сені азырақ көрінетін етіп, қабырға тұрғызғандай болады. Мұнда сенің кінәң жоқ, психика сені осылай қорғауға тырысады.
Үшінші тақырып: жылу мен қамқорлықтың жетіспеуі. Балалықта анаң жетіспесе, тамақ өзіңді жұбатудың ең жылдам жолына айналады. Өзіңді денең үшін неғұрлым қатты ұрсасаң, бұл шеңбер соғұрлым берік болады. Психосоматика салмақ сені неден қорғайтынын түсінуге және басқа қорғаныс табуға көмектеседі.
Бұл не
Артық салмақ пен семіздікті дәрігерлер дене салмағының индексімен бағалайды: килограммдағы салмақты метрдегі бойдың квадратына бөледі. Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігінің клиникалық хаттамасы бойынша (2023), азиялық текті адамдарда артық салмақ 23 индекстен, семіздік 27,5-тен басталады. Еуропалықтар үшін шектер 25 және 30.
Белдің өлшемі де маңызды. Әйелдерде бел шеңбері 80 см-ден асса, жүрек пен зат алмасуға қауіп артады, 88 см-ден асса, қауіп одан да жоғары.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының деректері бойынша (2026), әлемдегі ересектердің 45%-ында артық салмақ, 16%-ында семіздік бар. ДДСҰ семіздікті тек әдеттерге емес, адамның айналасындағы ортаға да байланысты созылмалы ауру деп атайды.
Кейбір дәрілер, соның ішінде гормондық таблеткалар мен антидепрессанттар, және гипотиреоз, гормондық бұзылыстар сияқты аурулар салмақ қосады. Сондықтан жаңа диетадан емес, тексерілуден бастайды. Семіздік қант диабеті, жоғары қан қысымы, буын аурулары, бедеулік және етеккір циклінің бұзылу қаупін арттырады.
Қалай байқалады
- Бұрынғыдай жесең де, салмақ өсіп келеді
- Бел шеңбері 80 см-ден асады
- Баспалдақпен көтерілгенде ентігесің
- Қорылдайсың, таңертең шаршап оянасың
- Етеккір циклі бұзылады
- Мазасызданғанда, мұңайғанда немесе жалғыз қалғанда жейсің
Терапевттен немесе эндокринологтан баста: олар қалқанша без бен қандағы қантты тексереді. Егер тамақ сезімдермен күресудің жолына айналса, психолог көмектеседі.
Жиі қойылатын сұрақтар
Салмақ стресстен өсуі мүмкін бе?
Көп адам қиын кезеңде көбірек жеп, аз қозғалатынын байқайды. Кейбір дәрілер мен гипотиреоз сияқты аурулар да салмақ қосады, сондықтан алдымен дәрігерге денсаулықты тексерткен жөн. Психосоматика сен нақты нені тамақпен басатыныңа қарайды.
Психосоматикада артық салмақ нені білдіреді?
Оны айырылысумен және тастап кетілумен, қорғанысқа деген қажеттілікпен және жылудың жетіспеуімен байланыстырады. Дене қор жинайды немесе қабырға тұрғызады. Салмақ сені неден қорғайтынын көргенде, онымен қоштасу жеңілірек.
Психосоматика арықтауға көмектесе ме?
Психосоматика минус килограмм уәде етпейді. Ол тамақ неге жұбаныш немесе қорғаныс болып кеткенін түсінуге және өзіңмен соғысуды тоқтатуға көмектеседі. Дәрігердегі тексеру мен ем қатар жүреді, бірі біріне кедергі емес.
Дереккөздер
Сені нақты не ұстап тұрғанын көр.
Баспалдақ 10 минутта өткен оқиғаларды, бөтен сөздер мен қорқыныштарды бір сызбада көрсетеді.
Тегін диагностикадан өтуТегін · 10 минут · телефоннанТақырып бойынша тағы
Психосоматика талдаулар мен емді алмастырмайды. Диагнозды дәрігер қояды.