Жоғары пролактиннің психосоматикасы
Пролактин гипофиздің гормоны, қалыпты жағдайда ол жүктілік пен емізу кезінде жоғары болады. Одан тыс ол дәрілерден, қалқанша безінен, ұйқыдан, жүктемеден және стрестен, кейде гипофиздің шағын қатерсіз түзілісінен көтеріледі. Алдымен дәрігерге: эндокринолог талдауды қайта тексеріп, себебін табады. Көру нашарласа немесе бас үнемі ауырса, дәрігерге кешіктірмей бар. «Баспалдақ» әдістемесі сен көтеріп жүрген қамқорлық туралы сұрақтарды қосады.
Жаңартылды
Дәрігерге қашан бару керек
Мына белгілерді байқасаң, дәрігерге жазыл:
- Етеккір сирек келеді немесе тоқтап қалды
- Жүктіліксіз кеудеден уыз немесе сүт бөлінеді
- Жүкті бола алмай жүрсің
- Құмарлық төмендеді
- Дәріден басылмайтын бас ауруы
- Әлсіздік, шаршағыштық, көңіл күйдің құбылуы
Эндокринологтан немесе гинекологтан баста: пролактин талдауын қайта тапсырасың, қалқанша безін тексереді (ТТГ, бос Т4), қажет болса гипофиздің МРТ-сын тағайындайды. Ішіп жүрген дәрілеріңді өзің тоқтатпа: оларды дәрігермен талқыла.
Медицинада не белгілі
Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігінің «Пролактинома» клиникалық хаттамасы (2017) гиперпролактинемия синдромын қандағы пролактин гормонының артықтығы деп сипаттайды, ол көп жағдайда репродуктивтік жүйенің жұмысын бұзады. Пролактинді ми түбіндегі без, гипофиз шығарады. Қалыпты жағдайда ол жүкті және емізетін әйелдерде жоғары болады (Imperial Centre for Endocrinology жадынамасы).
Хаттама пролактин көтерілуінің физиологиялық себептеріне жыныстық қатынасты, дене жүктемесін, ұйқыны, жүктілікті, емізуді және стрессті жатқызады. Оны көптеген дәрілер, соның ішінде антидепрессанттар, нейролептиктер және гормондық контрацептивтер, сондай-ақ қалқанша безінің жеткіліксіз жұмысы (гипотиреоз), аналық бездердің поликистозы синдромы, бүйрек пен бауыр аурулары көтереді. Тағы бір себеп: пролактинома, гипофиздің қатерсіз түзілісі.
Әйелдерде жоғары пролактин етеккір циклінің бұзылуын, етеккірдің мүлде тоқтауын, бедеулікті, кеуде бөлінісін (галакторея), құмарлықтың төмендеуін, салмақ қосуды және бас ауруын беруі мүмкін. Хаттама әлсіздікті, шаршағыштықты, көңіл күйдің құбылуын да атайды. Кейде белгі болмайды.
Талдауды таңертең, сағат 9 бен 11 аралығында, ал цикл сақталса 5–7-күні тапсырады. Хаттама ауытқуларды, соның ішінде стрестен болатындарын жоққа шығару үшін пролактинді бірнеше рет өлшеуге кеңес береді. Пациенттерге арналған жадынамада талдаудың өзінен уайымдау да деңгейді көтеруі мүмкін екені айтылған. Пролактин расталып, басқа себеп болмаса, гипофиздің МРТ-сы тағайындалады.
Пролактиноманы көбіне операциясыз, таблеткамен емдейді (Imperial Centre for Endocrinology). Емді эндокринолог таңдайды, жүктілік жоспарланса гинекологпен бірге.
«Баспалдақ» әдістемесінде
«Баспалдақ» әдістемесінде жоғары пролактин уайыммен түсіндірілмейді, себебін эндокринолог іздейді. Бірақ хаттаманың өзі стрессті бұл гормонды көтеретін жағдайлардың қатарында атайды, сондықтан соңғы айларда қалай өмір сүріп жатқаның туралы сұрақ орынды.
Пролактинді аналық пен қамқорлық гормоны деп атайды. Осындай талдауы бар көп әйел жылдар бойы бәрін көтереді: балаларды, ата-ананы, күйеуін, жұмысты. «Шамам жетпейді», «асырай алмаймын» деген қорқыныш бәрі жақсы сияқты болса да іштен естіліп тұрады.
Баспалдақта бұл міндеттер мен өзгелердің күтулерінен тұратын сатылар болып көрінеді. Оларды талдап, өзіңе нені қалдыратыныңды шешуге болады. Ем дәрігердің қолында қалады.
Бұл ауру себебін түсіндіру де, ем де емес, ойлануға арналған сұрақтар.
Жиі қойылатын сұрақтар
Пролактин жүктіліксіз неге жоғарылайды?
Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігінің хаттамасы көп себепті атайды: ұйқы, жүктеме, стресс, дәрілер, қалқанша безінің жеткіліксіз жұмысы, аналық бездердің поликистозы, бүйрек пен бауыр аурулары, сондай-ақ гипофиздің қатерсіз түзілісі, пролактинома. Сенікі қайсысы екенін эндокринолог қайталама талдаулардан кейін анықтайды.
Пролактин стрестен көтерілуі мүмкін бе?
Иә, хаттама стрессті пролактин көтерілуінің физиологиялық себептеріне жатқызады және кездейсоқ ауытқуларды жоққа шығару үшін талдауды бірнеше рет тапсыруға кеңес береді. Сондықтан бір жоғары сан әлі диагноз емес. Пролактин тұрақты жоғары болса, себебін әрі қарай іздейді.
Жоғары пролактин жүкті болуға кедергі ме?
Мүмкін: хаттама бедеулік пен циклдің бұзылуын басты көріністердің қатарында атайды. Жоғары пролактин емделеді, дәріні дәрігер тағайындайды. Imperial Centre for Endocrinology жадынамасында оларды кейде жүктілікке дейін қабылдайтыны және бұл қауіпсіз екені айтылған. Жоспарды эндокринолог пен гинеколог құрады.
Сені нақты не ұстап тұрғанын көр.
Баспалдақ 10 минутта өткен оқиғаларды, бөтен сөздер мен қорқыныштарды бір сызбада көрсетеді.
Тегін диагностикадан өтуТегін · 10 минут · телефоннанТақырып бойынша тағы
Психосоматика талдаулар мен емді алмастырмайды. Диагнозды дәрігер қояды.